鏡頭前的故事 Chuyện kể trước ống kính

 2017 Sơ tuyển 越南文初選  

📜 鏡頭前的故事 Chuyện kể trước ống kính

👤 Hoàng Oanh

Xuất xứ

Tôi là một chiếc ống kính đầu ngõ hẽm. Không còn nhớ tự bao giờ, tôi được Ông khu phố trưởng mang về cưng như cục vàng, vì tôi là hàng ngoại nhập, xuất xứ từ một hãng điện tử kỹ thuật nổi tiếng thế giới, được láp ráp toàn là linh kiện tinh vi và siêu nhạy ở nước ngoài.
Qua nhiều khâu kiểm định lích kích tôi mới được xuất xưởng như các cô gái mới lớn đi lấy chồng ngoại sứ, nhưng tôi lại khác với các cô gái ấy ở chỗ là tôi là đồ máy điện tử. Người cần tôi phải trả cái giá thật đắt bằng tiền, và ngược lại các cô gái di cư ra nước ngoài đã phải trả cho cuộc đời mình một cái giá thật đắt.
Cuộc đời tôi phiêu bạc, như những chiếc ống kính khác cùng hãng, bị đưa đến muôn nẻo phố phường với chức năng canh tác canh phòng. Chỉ vỏn vẹn vài ngày, là chúng tôi bị đưa đến một nơi xa lạ, tôi bị ép và nhấn thân với Anh Cột đèn già nua, hơn tôi cả chục tuổi đời. Người dẫn tôi về cho rằng: “Anh là người bạn đời hợp với tôi nhất, có tương lai sáng láng nhất”. Nào ngờ, làm sao tôi biết được trước đó, Anh chỉ là một kẻ nghèo cô đơn trơ trọc, không mái nhà che thân.
Thế rồi từ đó, tôi bị buộc phải ở đời với Anh, ngày đêm làm việc canh giác. Thầm nghĩ, đôi lúc lòng tự trọng bộc phát. Tôi bắt đầu mặc cảm vì vận mệnh của mình, đâm ra chỉ lặng căm trong tiếc nuối, mặc dầu xuất thân danh giá ngàn vàng.
Tính tình tôi ưa phét tán dòm ngó người ta. Đường xá rộng thênh, những buổi trưa hè oi bức, đứng trơ trơ một mình, tôi tưởng rằng mình là thứ đồ câm điếc vô dụng, vì tôi không thể nói được tiếng người.
Tự nhũ, tuy rằng Anh nghèo nàng tay trắng, tựa bên thân Anh oai vệ, vai vác chằn chịt dây điện dây cáp, nối liền từ đầu đường này sang đầu đường bên kia, thông suốt nguồn điện cho biết bao căn hộ đang sinh sống, nhờ vào đó mà tạo điều kiện tiện lợi cho đời sống bà con.

Làm quen bạn

Tôi bắt đầu quen mặt từng người hàng xóm ở đây. Đài Loan có nhiều cái hay, làm gì cũng có tiếng nhạc tượng trưng, như tiếng nhạc reo quen tai thúc mọi người hãy mau ra đổ rác cũng là một nét đặc sắc riêng của mảnh đất này. Dưới chân Anh nhà tôi là một bãi đất trống, được Cô Thảo hàng xóm “chọn mặt gửi rác” thường xuyên, vì tay bồng em bé tay xách rác, phân loại nhiều thứ còm càng.
Tôi ngắm nhìn cô từng ngày, biết cô là một cô dâu Việt, cũng về làm dâu nhà chồng Đài, đã hơn 20 năm nay, có hai cô con gái, cô gái lớn vào Đại học, cô em út đang chuẩn bị tốt nghiệp cấp III.
Mười mấy về trước, có những lần tôi nghe lén được hàng xóm tò mò hỏi han cô: “Sao không sinh thêm đứa con trai?” Vốn quan niệm có con trai để nối dỗi, vẫn còn được xem trọng trong các gia đình truyền thống người Đài. Cô Thảo lắc đầu: “Trai hay gái đều là con, hơn nữa kinh tế không cho phép”.
Công nhận, ông xã tuy lớn tuổi hơn cô rất nhiều, nhưng rất cưng chiều vợ, cho cô được đi học bổ túc văn hóa tiếng Trung tại một trường phổ thông cấp I vào tuần ba buổi tối. Hơn 10 mấy năm trời rèn luyện tiếng Trung, từ cấp I tiến bộ từng bậc, cho đến nay cô đã lấy được tấm bằng Đại học quốc gia ở Đài Loan. Tôi đã chứng kiến được thông suốt quá trình thành đạt của cô là nhờ vào sức kiên nhẫn vượt trọi, là một cô gái đôi mươi lấy chồng tha hương điển hình mà tôi quen biết ngày nào.

Nâng niu hạnh phúc

Sau khi hai cô con gái yêu đều đến trường thì cô xin mẹ chồng cho phép đi làm tình nguyện viên cho các Tổ chức Từ Thiện (Hội Eden, Hội Sai Trân Châu, Hội quán người nhập cư, bệnh viện … ) để thông dịch cho chị em phụ nữ Việt Nam đồng hương.
Mẹ chồng cô ban đầu cũng như các bậc cha mẹ gia đình Đài vậy, lo sợ con dâu đi học quá giỏi, càng đi càng xa tầm tay của chồng.
Thời gian đã chứng kiến tất cả, dù được mẹ cho phép tự do. Nhưng cô vẫn không quên phận làm dâu nhà chồng. Tươm tất mọi thứ việc nhà, nề nếp có đạo.
Có lần nghe cô kể về cái nhìn ái ngại của một người không quen cho một người bạn hàng xóm nghe.
Lần đó, Mẹ chồng cô bệnh nặng phải nhập viện điều trị và nằm viện suốt tuần, cô Thảo đi lại bệnh viện chăm sóc mẹ chồng như mẹ ruột. Cùng phòng bệnh có một bà mẹ người Đài kế giường bệnh thèm thuồng cái cảnh nuôi mẹ thân thiết và gần gũi. Bà không dấu được nổi ganh tị toát ra một câu độc đáo: “Con bé Osin chăm sóc bà tốt hơn ngoan hơn của tôi rất nhiều”. Mẹ chồng cô ngắt liền phản ứng nhanh: “Cái gì, con dâu cả nhà tôi đó, thương còn hơn là con gái ruột thịt đó”.
Đúng thế, cô Thảo càng đi càng xa, càng mở rộng trí thức, quan niệm, tầm nhìn, đối nhân xử thế, có phép tắc trong gia đình. Cô được gia đình cho phép đi làm nhiều nơi, từ những công việc không công vô giá cho đến giờ……
Nhờ giọng nói chuẩn, cô có được những công việc mang đầy ý nghĩa, từng được Đài phát thanh giáo dục Đài Bắc mời làm phát thanh viên. Được đứng lớp dạy tiếng Việt cho con em thế hệ sau của các gia đình nhập cư. Hiện cô là nhân viên chính thức tại Cơ quan chính phủ Đài Loan. Công việc thiện nguyện từ tấm lòng chân chính giúp cô mở mang các mối quan hệ giao tiếp từ trong nhà ngoài phố, và từ đó có thêm thu nhập ổn định.

Mảnh đời khác nhau

Trước ống kính tôi kể, mỗi nhà mỗi cảnh, nhà kế bên của cô có một cô người Đài lấy chồng sang Nhật, không biết vì sao, có lẽ vì kinh tế, vì tình cảm, hay do tiếng nói, tư duy khác biệt chăng? Lấy chồng đi Nhật nhiều năm, cô bị trầm cảm, trở nên ít nói ít cười, những lần về thăm mẹ là những lần mẹ khổ tâm thay con, cuối cùng rồi cô ly dị với chồng Nhật trở về ở với mẹ.
Một ngày bão ập đến, cô gái Đài này thiếu tình cảm quan tâm từ gia đình cho đến xã hội cộng đồng, cô đã thiếu suy nghĩ, từ trên tầng cao vót của toà nhà chung cư cũ sệt, cô ta nhảy “phịch một cái” thật mạnh thật đau thương, để rồi tiêu tan và chấm dứt nổi đau của mảnh đời con gái, không lời giải.
Lại một lần nữa cái nhìn khuôn khổ từ hàng xóm đối với một người bạn nhập cư mới, họ đồn rằng vụ nhảy lầu hôm nào là một cô dâu ngoại tịch Việt Nam. Ấn tượng đã đi thâm sâu vào đầu não của họ, vì không lẽ nào là người bản địa.
Thú thật, chứng kiến quá rõ cảnh thương vong, đã làm cho mọi người ám ảnh từ đấy, cả gia đình cô Thảo vì lý do đó mà dọn đi nơi khác ở.
Đã lâu, trước ống kính của tôi không xuất hiện hình ảnh của cô Thảo nữa, thêm vào đó là những người bạn mới đến, họ đến từ các nước Đông Nam Á lấy chồng về đây ngày càng một đông. Tôi có nhiều bạn hơn so với chuỗi thời gian đầu mới đến, phố đường vỉa hè tụm ba tụm năm đâu đâu đều có thể nghe thấy tiếng nói ron rã, vãng lai thân thiện của các bạn nhập cư mới.
Tôi là một món hàng ngoại nhập, tôi cũng miệt mài làm việc 24 giờ không ngày nghỉ. Nhưng những cô gái đó không phải, họ đáng được nâng niu đỡ đùm. Vì tôi thấu hiểu vận mệnh và chức năng của mình, tôi phải làm sao đóng đúng vai trò mình trước công chúng xã hội. Tôi có đôi lời nhũ nhắn với bạn, dù ta là người nước nào, ở nơi nao, ta phải phấn đấu mãnh liệt trên trường đời, ta phải thường điều chỉnh tâm trạng và sự suy nghĩ của mình sao cho thích đáng.
Có câu ngạn ngữ trích từ cuốn sách “Đắc nhân tâm” nói: Điều đáng quý nhất trong cuộc đời của mỗi chúng ta, chính là những cử chỉ tốt đẹp đối với người khác – dù những cử chỉ nhỏ bé, nếu ta có thể đóng góp thiện ích cho cộng đồng, cho quê hương, cho đất nước sở tại, đều là hạnh phúc may mắn hơn ai cả, đó là những giá trị cao quý đáng gìn giữ.


📜 鏡頭前的故事 Chuyện kể trước ống kính

👤 Hoàng Oanh

【出處】

我是巷子口的監視器。忘了從哪時起,我被鄰長帶回來呵護備至,因為我是舶來品,來自世界著名的一家電子公司,在國外組裝,全身都是精密、高級的零件。

經過一連串嚴謹的檢定,我才能像嫁給外國人的女子一樣,可以出廠。但我和那些女子又不一樣,我是一件電子產品。需要我的人得付出很高的金額,相反地,移居國外的女子們卻要用自己的一生,為其行動付出昂貴的代價。

我一生就像其他同廠的監視器,經歷漂泊、被送到街角巷弄履行自己的監視功能。只需要幾天我們就被送到一個陌生的地方,我被迫和一個大我逾十歲、年迫日索的老路燈哥綁在一起。帶我回來的人認為:「他是最適合我、前途最燦爛的人生伴侶」。在那之前我哪知道,他其實只是個孤苦零丁、無遮身之簷的窮光蛋。

從那時起,我被逼迫和他相斯相守,日夜履行監視的工作。有時候,自尊感湧起,我開始為自己的命運感到自卑,以致於經常默默地自我憐惜、回味著自己那名貴千金的身價。

我的個性愛八卦、好是非。寬敞的馬路,炎熱的夏日正午自己一個人站在街角,讓我覺得自己就像聾啞無用處的東西,只因我沒辦法說人話。

我告訴自己,雖然路燈哥窮身潑命,但依偎在他威風的身旁,也可以看到那寬闊的肩膀揹負著縱橫交錯的電線,從馬路這一頭接到另一頭,為在這個區域的無數戶人家帶來電源,鄉親們的生活才能夠更便利呀。

【認識朋友】

我開始認識這一區鄰居們的面孔。臺灣有很多有趣的事,做什麼事都會有象徵性的音樂,例如熟悉的音樂聲催促大家趕緊出來倒垃圾,也是這片土地獨有的特色。我家老伴腳下是一塊空地,常被鄰居阿草嫂選為「寄穢之柱」,因為她要一手抱孩子一手提垃圾、回收物等,相當不便。

我每天看著她,知道她是一位嫁來臺灣二十餘年的越南媳婦、有兩個女兒,長女已經上大學,么女即將高中畢業。

十多年前,有幾次我偷偷聽到鄰居好奇地問她:「怎麼不多生一個兒子?」因為在臺灣的家庭裡,兒子傳宗觀念還是很被重視。阿草嫂搖頭:「兒女都是孩子,而且經濟能力也不允許」。

且說阿草嫂的先生,雖然大她很多歲但很疼愛妻子,每週三個晚上讓她到一間國小補習中文。學習中文十幾年,阿草嫂從小學一級一級地進步,到現在她已經獲得臺灣某國立大學畢業證書。我見證了那整個過程,她因為過人的耐心而成功,即便只是一個我從前認識的二十來歲、遠嫁他鄉的女孩。

【呵護幸福】

兩個女兒都上學之後,阿草嫂請示婆婆,允許她到各個慈善組織當義工(伊甸基金會、賽珍珠基金會、新移民會館、醫院……),協助同鄉的越南姊妹通譯。

起初,她婆婆也像其他臺灣家庭的父母一樣,擔心媳婦上學之後過於優秀,會越來越超出先生的能力範圍。

但時間已證明一切,雖然婆婆讓她自由,但她從未忘記當媳婦的本份,家裡的一切依舊井然有序。

有次,我聽見她跟鄰居朋友提起一個陌生人的失落眼神。

那一次,婆婆生重病住院整個禮拜,阿草嫂在醫院把婆婆照顧得像生母一樣。同病房有一位臺灣大媽就在鄰床,似是很渴望被親近照顧和陪伴。大媽禁不住嫉妒,脫口而出獨到之言:「妳的幫傭把妳照顧得好好,比我的那個好太多了」。阿草嫂的婆婆立刻反駁:「甚麼,是我家大媳婦好嗎,我親生女兒都還沒那麼疼愛呢」。

的確,阿草嫂走得越遠,她的知識、想法、眼界就越廣,待人處世、家庭禮儀就越得宜。她得到家人的允許可以去許多地方工作,從白功、無價的工作到現在……

因為標準的腔調,她獲得許多充滿意義的工作,曾經接受台北教育電台邀請當播報員、站在教室裡教導新移民孩子們越南語,而目前,她是臺灣政府機構裡的正職員工。秉持著真誠的心,義工的工作為她打開許多交際關係,由此也增加了一份穩定的收入。

【不同的人生】

在我鏡頭前,家家有不同的故事。阿草嫂家隔壁有一位嫁去日本的臺灣女孩。不知為何,可能是因為經濟或感情,也可能是因為語言,亦或相異的思維,嫁去日本多年後,她患了憂鬱症,變得寡言少笑。每次回家看媽媽,總她媽媽為她擔憂,最後她和日本先生離婚,回家和媽媽住一起。

某個颱風天,這位缺少家庭和社會關心的臺灣女孩,因為一時想不開,從老舊公寓的最高樓層,用力地、傷心地跳了下來,好讓女孩一生的痛苦消散、了結,卻也無解。

此時,鄰居對新移民朋友的刻板眼光又再現。他們傳言,某次跳樓事件的當事人就是一位越南籍媳婦。那印象已經深深烙印在他們的腦子裡,因為,難不成跳下的是本地人?

說實話,見過太多傷心的景象,讓人們也從此深刻記住。阿草嫂全家也因此搬去別處。

過了已久,我鏡頭前不再出現阿草嫂的身影,取而代之是新來的朋友們,越來越多來自各個東南亞國家的朋友嫁來這裡。我也比初來乍到時有了更多朋友。路邊、巷口三不五時都可以聽見新移民朋友們熱絡、親切的談話聲。

我是一件舶來品,我也每天工作二十四小時,不眠不休。但那些女孩不是我,她們值得被疼愛、呵護。因為我明白自己的命運和功能,必須在社會上做自己的本份。我有幾句話要送給各位朋友,無論我們是哪國人、在何處,我們要在人生的場域裡用力奮鬥,我們要常調整適合自己的心態和想法。

在《得人心》這本書裡有一句話,說:「我們每個人的一生中,最寶貴的是對待他人的美舉——即便只是微小的行動,若我們能為社會、家鄉、所在國土貢獻善益,皆是比任何人都幸福、幸運,也是值得保存的高貴價值。」


📝Lời bình của Ban giám khảo|阮氏青河  Nguyễn Thị Thanh Hà

Một câu chuyện hóm hỉnh, dùng phương pháp nhân hóa một cái máy quay đứng từ trên cao nhìn xuống cảnh sinh hoạt của cộng đồng di dân mới tại Đài Loan. Tiếc rằng vẫn còn nhiều sạn trong đó, nếu được chau chuốt hơn nhất định sẽ đoạt giải cao

一個詼諧的故事,將監視器擬人化的方法,居高臨下觀察臺灣新移民族群的生活景象。很可惜還有許多碎石,若故事能得以潤飾,一定獲得大獎。

 

 

 

發表迴響

你的電子郵件位址並不會被公開。 必要欄位標記為 *