如果那天能休颱風假? Nếu hôm đó được nghỉ làm tránh bão?

🏅澳門特別獎 Macau Special Award

📜 如果那天能休颱風假?Nếu hôm đó được nghỉ làm tránh bão?

👤 Diệc Vĩ Lâm 曾偉林

 

“Là La La La…” tiếng chuông điện thoại reo liên tục, mình quơ lấy nó định tắt như mọi khi thì nhận ra không phải chuông báo thức mà là điện thoại từ công ty gọi tới.

“Alo, Lâm hả? Sáng nay bão cấp 8 có nguy cơ đổ bộ vào Macau, ca sáng sẽ được nghỉ nha.”

Mình nghe hai từ “được nghỉ” là vui mừng mà nói như reo: “Vâng, vâng, cám ơn anh Dũng”. Anh Dũng là phó giám đốc phụ trách quản lý chung ở nhà hàng mình làm. Bình thường mình đặt báo thức để thức dậy lúc 5 giờ chuẩn bị cho đi làm ca sáng. Sau cuộc gọi của anh Dũng, mình nhìn màn hình điện thoại thì thấy chỉ mới 4 giờ sáng, mừng thầm trong bụng, làm ở Macau hơn 2 năm và đây là lần đầu tiên được nghỉ vì bão. Mình chọn chế độ tắt báo thức để tha hồ ngủ bù lại cho những ngày tăng ca thiếu ngủ triền miên của mình.

Chập chờn trong giấc ngủ mộng mị, ngoài trời mưa gió cứ gào rít từng cơn, điện thoại lại reo lần nữa, mình lơ mơ nhớ là đã tắt báo thức rồi mà sao chuông lại cứ réo liên hồi thế kia. Quờ quạng chộp lấy điện thoại, “Lâm hả, Cục khí tượng Macau chưa phát thông báo bão cấp 8, vậy nên giờ em phải lên thay ca để ca tối được đi về. Mau đón xe đến công ty, hôm nay sẽ không cần quẹt thẻ lên ca như mọi hôm mà cứ lên thẳng chỗ làm ký tên điểm danh là được.”

Mình nghe được đến đây là tự nhiên tỉnh hẳn. Rốt cuộc, sau hơn 2 năm làm việc ở Macau thì vẫn “một ngày như mọi ngày”. Giấc mơ ngủ nướng vì được nghỉ bão đã không thành. Đồng hồ tích tắc gõ nhịp và đã là 6 giờ hai mươi phút trong khi ca sáng của mình bắt đầu lúc 7 giờ. Công ty mình có tuyến xe buýt riêng cho nhân viên và ca sáng có hai giờ xe chạy là 5 giờ 50 phút và 6 giờ 35 phút, và thế là mình phải vắt giò lên cổ mà chạy, có lẽ bữa đó hình như mình chỉ kịp rửa mặt mà không đánh răng. Bước ra tới cửa thì gió thổi tốc vào mặt, gần như gió muốn thổi bay mình đi. Mình nhìn những tán cây quằn mình trong gió mà thoáng chút rùng mình. Sau đó, mình phải chạy đi trong mưa và gió bão. Ngẫm nghĩ mà chạnh lòng, sau hơn 2 năm làm việc ở Macau, không những không được nghỉ bão như tưởng tượng của mình cách đây vài tiếng mà giờ còn phải chạy đi làm trong mưa bão, lần đầu tiên chạy trong mưa bão của mình ở Macau. Và cũng may là mình tới kịp bến xe, khi ngồi xuống ghế thì mình cảm nhận như mình vừa mới được vớt từ dưới biển lên. Người mình ướt sũng từ đầu đến chân. Mình nhìn xung quanh thì cũng nhận ra có vài người giống mình, nhưng hôm nay có lẽ xe trống chỗ hơn bình thường.

Chỗ mình ở trọ là khu Centro và để đến chỗ làm của mình là khách sạn Venetian thì phải băng qua cầu nối giữa hai bán đảo. Mỗi khi có bão từ cấp 8 trở lên là cầu sẽ bị đóng. Vì chính phủ chưa đưa ra thông báo bão cấp 8 nên xe vẫn có thể băng băng chạy qua cầu như mọi ngày, nhưng rõ ràng là lúc đó trên cầu rất trống vắng. Mình đang định chớp mắt một lúc thì giật mình với một tiếng “rầm” như trời giáng. Tiếng sét thật kinh khủng! Giật mình mở mắt ra thì thấy tia chớp sáng loé và thế là mình cũng hết dám ngủ. Ngó ra ngoài đường, mình tự hỏi không hiểu sao xe buýt lại đang không chạy tuyến đường như mọi ngày mà đang chạy qua một con đường khác. Mình nhìn qua cửa sổ nhoè nước mưa thì thấy biển hiệu đề bốn chữ “Đại học Macau” mờ mờ ảo ảo hiện lên trong màn mưa dữ dội. Lúc đó, mình ngẫm nghĩ, thời gian trôi nhanh quá, thế là mình cũng tốt nghiệp đại học hơn 2 năm rồi. Và đột nhiên mình loé lên suy nghĩ, nếu giờ mình quay trở lại trường lớp để học cao học, có thể là học ngay ở Đại học Macau này thì sẽ như thế nào? Có quá xa vời với hoàn cảnh của mình hiện tại không?

Đang miên man nghĩ suy thì xe đến công ty lúc nào mà mình không hay. Sau đó, mình lại tiếp tục vắt giò lên cổ mà chạy đến tầng hầm lấy đồng phục, thay đồ và lên nhà hàng. Mình lên tới nhà hàng thì thấy anh Dũng đã chờ sẵn mình ở đó và ảnh nói: “Em là người tới sớm nhất đấy, mấy người ca sáng khác còn chưa tới”. Mình nghĩ thầm: “Biết vậy lúc nãy không cần phải chạy thục mạng làm gì”. Anh Dũng sau đó cho một người ca tối tan ca khi đã có mình đến thay ca. Khi mấy nhân viên ca sáng khác lần lượt đến thì những nhân viên ca tối khác còn lại cũng được ra về.

Nhà hàng mình mở cửa 24/24 nên nhân viên phải luân phiên các ca khác nhau. Mình bắt đầu công việc ca sáng như bình thường, lau dọn lại bàn ghế, chuẩn bị các loại nước chấm cho món lẩu. Món lẩu ở nhà hàng mình có đến 12 loại nước chấm khác nhau nên đây cũng là một công việc cần chuẩn bị với nhiều công đoạn. Sau đó, mình đi lấy báo buổi sáng. Khu phức hợp nhà hàng khách sạn Venetian rất rộng. Do vậy, từ chỗ nhà hàng mình đi đến chỗ lấy báo thì cũng phải mất tới hơn 20 phút đi bộ bởi vì nơi lấy báo nằm ở dưới tầng hầm dành cho nhân viên. Và mỗi lần lấy báo, mình cần phải dùng xe đẩy để chở vì số lượng báo khá lớn, khoảng 80 tờ báo các loại. Như thường lệ, mình vừa đẩy xe chở báo vừa lật một vài trang xem qua. Khi lật đến tờ báo Đông Phương thì mình thấy bài viết nói về nhiều học sinh Macau sang Đài Loan du học. Hai chữ Đài Loan như lần nữa đập vào mắt mình sau thoáng chút suy nghĩ về chuyện đi học sáng nay. Thật ra, lúc mới tốt nghiệp đại học, mình cũng có mong cầu sẽ sang Đài Loan học thạc sỹ, nhưng lúc đó gia đình mình lâm vào khó khăn về kinh tế nên mình đành phải lựa chọn sang Macau làm việc để phụ giúp gia đình.

Hai chữ Đài Loan cứ ẩn hiện trong đầu mình suốt chặng đường mang báo về đến nhà hàng. Khi về đến nhà hàng thì đã gần 11 giờ trưa, mình vừa xếp báo vừa xem tivi thì thấy bản tin thời sự nói rằng có rất nhiều người dân gọi điện thoại khiếu nại Cục khí tượng Macau khi đã không phát thông báo bão cấp 8, thậm chí một số người còn lên tận nơi đòi lãnh đạo phải từ chức.

Bữa trưa ở nhà hàng thì thực sự rất là bận rộn, khách tới nườm nượp suốt giờ ăn trưa cho đến tận khi mình tan ca lúc ba giờ chiều. Mình đã có một ngày làm việc dài và mệt mỏi. Về đến nhà trọ, mình liền nằm xuống ngủ một giấc đến tận bảy giờ tối. Sau đó, thức dậy và ăn cơm. Mình vừa lướt qua Facebook vừa ăn cơm thì lại đọc được thông báo về học bổng chính phủ Đài Loan. Như một định mệnh, hai chữ Đài Loan lại đập vào mắt mình một lần nữa và lần này lại có thêm hai chữ học bổng. Ý nghĩ thôi thúc về việc đi học thạc sỹ lại nảy sinh trong đầu. Và nó cứ tiếp tục nhảy múa, khơi lên bao niềm khát vọng của mình về chuyện được đi học trở lại suốt buổi tối ngày mưa bão hôm đó ở Macau.

Sau hôm đó, mình quyết định vừa đi làm sẽ vừa chuẩn bị hồ sơ xin học bổng và xét tuyển nhập học ở trường Đại học Quốc Gia Đài Loan. Mình cũng gọi về, hỏi ý kiến ba mẹ. Và rất vui là ba mẹ cũng rất ủng hộ mình. Ba mẹ mình nói rằng hiện giờ nhà mình cũng đã ổn và mình cứ làm những gì mình muốn.

Sau mấy tháng đeo đuổi hồ sơ giấy tờ và phỏng vấn. Cuối cùng, mình cũng xin được học bổng của Bộ Giáo Dục Đài Loan. Giấc mơ được đi học trở lại, được đi du học Đài Loan đã thành sự thật. Hiện tại, mình đang theo học chương trình thạc sỹ Chính sách công (Public Affairs) tại trường Đại học Quốc Gia Đài Loan.

Khi nhớ lại những điều đã xảy ra với mình trong ngày mưa bão hôm đó ở Macau, mình thấy như một định mệnh hay một sự sắp đặt riêng cho mình. Nếu hôm đó mình được nghỉ bão và ở nhà ngủ, mình sẽ không nhìn thấy trường Đại học Macau trong màn mưa, mình cũng sẽ không đọc được bản tin trên tờ báo về du học Đài Loan, và mình cũng có thể không lướt thấy tin giới thiệu học bổng chính phủ Đài Loan trên Facebook. Và nếu quả thực như vậy, mình tự hỏi, mình sẽ đang làm gì hiện tại nhỉ?

Nỗi niềm của người xuất khẩu lao động

Việt Nam là một trong những quốc gia có số người xuất khẩu lao động nằm trong nhóm cao ở Đông Nam Á. Theo Hiệp hội Xuất khẩu lao động Việt Nam (VAMAS), trong năm 2017 có đến 134.751 lao động đi làm việc ở nước ngoài, bằng 106,7% so với tổng số lao động đi xuất khẩu trong năm 2016. Trong đó, số người được đưa đi làm ở Đài Loan là cao nhất. Tính đến cuối tháng 11/2017, tổng số lao động Việt Nam đang làm việc tại Đài Loan là 206.184 người. Tiếp theo sau đó là thị trường Nhật, Hàn Quốc, Ả Rập Xê Út, Malaysia… Thị trường Macau không nằm trong những thị trường có số lao động Việt Nam cao nhất, theo số liệu của Tổng cục Lao Động Macao (The Labour Affairs Bureau of The Macao Special Administrative Region), tính đến cuối tháng 3/2018, số người Việt Nam làm việc tại Macao là 15.161 người.

Đi xuất khẩu lao động ở nước ngoài thật ra là một sự lựa chọn chẳng đặng đừng. Đa số những người xuất khẩu lao động phải chấp nhận rời xa gia đình là vì họ muốn dựa vào đôi tay và sức trẻ đang có của mình để phần nào có thể giúp đỡ gia đình nghèo khó của mình có được một cuộc sống tốt hơn. Họ có thể là những người con hiếu thảo, hoặc cũng có thể là những người mẹ, người cha thương yêu gia đình mình nhất mà hy sinh rời xa gia đình trong vài năm.

Theo một nghiên cứu ở Đài Loan, một trong những hậu quả tiêu cực của việc xuất khẩu lao động là những đứa con sinh ra trong gia đình có cha hoặc mẹ đi xuất khẩu lao động sẽ thiếu mất đi tình thương của cha mẹ. Và điều này có thể tác động đến quá trình trưởng thành của những đứa trẻ đó. Đa số những người đi xuất khẩu lao động được sinh ra ở vùng nông thôn, trình độ học vấn không cao, nếu họ không lựa chọn ra đi, thì họ cũng không dễ dàng xin được việc làm ở Việt Nam. Hoặc giả dụ như họ xin được việc làm ở các thành phố lớn, thì với số tiền lương ít ỏi và đời sống chật vật ở nơi các thành phố lớn đó, họ cũng khó mà cho con cái ăn học và phụng dưỡng cha mẹ già.

Họ đã không ngại thử thách để ra đi, nhưng đôi khi niềm hy vọng cũng không như mong đợi. Niềm hy vọng về một ngày mai tốt đẹp hơn thường bị dội ngay gáo nước lạnh ngay từ khâu chi phí môi giới. Nhiều thị trường như Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Macau… đều bắt buộc người lao động phải thông qua môi giới để được tuyển dụng chứ không được phép trực tiếp tuyển dụng. Và chi phí môi giới thì thường không bao giờ rẻ, lấy ví dụ như phí môi giới đi làm ở Đài Loan hiện nay đã là 80 triệu đồng, còn Macau lúc mình làm thông qua dịch vụ là 30 triệu đồng thì bây giờ đã là 50 triệu đồng. Đối với những người sống ở nông thôn, mỗi ngày chỉ có thể kiếm được khoảng 30 nghìn đến 50 nghìn đồng thì làm sao họ đủ khả năng chi trả số tiền môi giới cao chót vót như vậy. Thế là, họ đã phải bán đất, đi vay mượn người thân hoặc thậm chí vay mượn từ các “tay giang hồ”.

Có nhiều người chỉ trích họ là tại sao không có tiền lại còn đi xuất khẩu lao động? Vâng, đúng vậy đấy, chính vì họ nghèo khó, chính sách của chính phủ rất hạn chế, nên họ đã phải liều mình để mong muốn cải thiện cuộc sống gia đình. Đương nhiên có người vì muốn kiếm được nhiều tiền cho bản thân, nhưng phần đông là họ muốn giúp gia đình thoát nghèo. Tỷ lệ người nghèo ở nông thôn Việt Nam không hề thấp, theo thống kê 2015 của Ngân hàng ADB (Asian Development Bank) thì tỷ lệ nghèo đói ở Việt Nam là 7% và đa số họ sống ở vùng nông thôn. Trong một bài báo của Channel NewsAsia vào năm 2017 thì đã nêu lên vấn đề là đang có rất nhiều người già ở vùng nông thôn phải lên Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh để mưu sinh, họ phải sống lây lất trong những căn phòng trọ chật chội và lúc lâm bệnh thì không ai chăm sóc.

Vì mong muốn giúp gia đình và bản thân thoát nghèo nên những người xuất khẩu lao động đã chấp nhận mạo hiểm, chấp nhận bươn chải. Và chính chi phí môi giới cao ngất ngưỡng và chính sách môi giới ở nước nhận xuất khẩu lao động đã khiến cho những người con xa xứ này bước từ lận đận này sang lận đận khác. Vì sau khi kết thúc hợp đồng họ vẫn không đủ tiền trả phí môi giới, nên họ đã phải bỏ trốn để kiếm việc làm và từ đó họ phải sống một cuộc sống nơm nớp lo sợ và ngại tiếp xúc. Một cái vòng lẩn quẩn của người lao động xuất khẩu.

Trong chỉ thị (Directive) của Liên Minh Châu Âu về Lao động nhập cư (Migrant worker) có quy định rõ ràng về Quyền công việc (Employment Rights) của lao động nhập cư, trong đó cấm tuyệt đối việc thu phí môi giới hoặc thông qua môi giới để thuê lao động. Theo mình được biết thì Đài Loan đang có ý định tiến tới bãi bỏ chính sách môi giới giống như Liên Minh Châu Âu. Mình rất hy vọng trong một ngày không xa điều này sẽ thành hiện thực. Cũng từng là một người bươn chải, tìm kiếm việc làm nơi xứ người để giúp đỡ kinh tế gia đình trong hoàn cảnh khó khăn, mình muốn nhắn gửi các bạn đang đọc bài viết này và có dự định tìm kiếm một công việc ở một quốc gia khác như mình trước đây, đó là “Các bạn có thể không phải là anh hùng của dân tộc, nhưng các bạn là anh hùng của gia đình, nếu các bạn có ước mơ, xin đừng từ bỏ”.


📝 Lời bình của Ban giám khảo 評語|Nguyễn Thư Đình 阮舒婷

一位越南大學生在澳門工作,在澳門時他發現可申請來台灣的獎學金,於是他決定來台灣就學了。 在故事裡,作者分析一些越南人出國打工的原因與優缺點,絕大多數都是來自鄉下、家庭經濟不好,他們必須離開家鄉工作是逼不得已的。但相對的,卻缺少了親情等。最後,作者還以曾經是在異鄉工作者,勉勵出國打工的朋友們。這篇文章讓我們看到在不同國家的工作者。此外,作者以樂觀的角度來看待移民的處境,因為他是一位親身經歷的過來人。

 

📝 Lời bình của Ban giám khảo 評語Nguyễn Thị Hà An 阮荷安

Hình thức: tự truyện tản văn, hành văn lưu loát. Trong số các bài dự thi về đề tài lưu học sinh, bài này có tác dụng tích cực nhất. Tác giả đi Macao xuất khẩu lao động, sau đó nhân 1 ngày mưa bão đáng lẽ được nghỉ nhưng vẫn phải đội bão đi làm, nhân đó nhìn thấy 1 tờ báo đăng về học bổng Đài Loan, bèn quyết tâm xin học bổng đi học tiếp. Câu chuyện nội dung phong phú, có tác dụng tích cực hướng con người không ngừng phấn đấu nhìn về phía trước.

篇名:”如果那天放了颱風假?";形式:自傳式散文。文辭流利。在眾多留學生的參賽文章中,其內容最有激勵。作者先去澳門當餐廳勞工,然後因工作環境而想向上繼續學業,偶然機會得知台灣獎學金,所以申請然後來台念碩士。在眾多歌頌台灣美好的留學生文章,這篇的積極意義和構思最為突出,值得宣揚。其他留學生的參賽文,大多數文筆較好,但內容無新義,這篇的故事比較激勵人心。


🏅 澳門特別獎 Macau Special Award

📜 如果那天能休颱風假?Nếu hôm đó được nghỉ làm tránh bão?

👤 Diệc Vĩ Lâm 曾偉林

 

「啦啦啦啦….」手機鈴聲連續響起,我抓住它想如往常般關掉,但發現那不是鬧鐘而是從公司打的來電。

「喂,阿林啊?今天早上可能有八級颱風要進入澳門,早班休息哦!」

我聽到「休息」兩個字就開心得要歡呼起來:「是,是,謝謝勇哥」。勇哥是我上班的飯店管理部副理。平常,我會設定早上五點的鬧鐘,準備去上早班。勇哥電話結束後,我看手機,也才清晨四點,心中暗地裡雀躍,因為在澳門工作兩年多,這是第一次因為颱風而可以休假。我將鬧鈴模式關閉,好讓自己可以放肆地睡得飽飽,把長得無限期的睡眠不足補回來。

我在夢寐中淺眠,風雨在外頭嘶吼,電話聲再次響起,我模糊中記得已經把鬧鈴關閉了呀,電話怎麼又叫個不停咧。摸到了手機,「阿林啊,澳門氣象局還沒發出八級颱風警報,所以現在你要來換班了,讓晚班可以休息。快去搭車到公司,今天不用像平常一樣刷卡,直接到上班的地方簽名報到就好了。」

聽到這裡,我整個人都清醒了。到最後,在澳門工作逾兩個年頭,結果就是「如每天的一天」。因為可以休颱風假的賴床之夢也泡湯了。鐘擺嘀嗒敲,已是上午06:20,我的早班是從07:00開始。我公司有為職員和早班人員的專用接駁車,一班是在05:50發車,另一班車是在06:35,因此我必須以最快的速度準備,那天我好像只來得及洗臉,沒有刷牙。走到門口就被風打到臉上,近乎要將我吹走。我看著被風吹到彎曲的樹,不禁顫抖起來。接著,我就得在風雨中奔跑了。想想都覺得很辛酸,在澳門工作兩年多,不只無法像幾小時前的想像,可以休颱風假,現在反而還得冒著風雨去上班,我第一次在澳門的風雨中奔跑。幸好我趕得及到車站,在座位上安頓之後,我只有一種剛從海底被撈起來的感覺。我整個人從頭到腳濕嗒嗒。看了看周圍,發現也有幾個人跟我一樣,但今天車上的空位比平常多出許多。

我租屋的地方是在中區,到我上班地點,即威尼斯人酒店,得走過兩個半島的交通橋。每次有八級以上颱風,橋會被封閉。因為政府還沒正式發布八級颱風警報,車還能如平日般在橋上通行,但車輛很明顯地少了許多。我正想瞇一下就被極大的「轟隆」一聲嚇到。那雷聲還真恐怖。驚嚇地睜開眼睛又見到天上劃過一道閃電,我也不敢睡了。看向馬路,我開始有疑問,為什麼接駁車不走平時的路線,而改道了。從雨水遮住的車窗,我看到「澳門大學」四個字在雨中若隱若現。當時我心想,時間過得好快,我大學畢業也兩年多了。然而,突然我腦海裡閃出一個想法,如果現在我回到校園,去讀碩士,可能就在這個澳門大學上學,不曉得那會怎麼樣?對我當下的情況而言,會不會太遙遠了呢?

正在胡思亂想時,車子就到了公司。接著,我又繼續用最快速度奔跑到地下室拿制服、換衣服再跑向餐廳。到餐廳,勇哥已經在那裡等著我,他說:「你是最早到的人呢,其他早班人員都還沒到。」我心想:「早知道剛剛也不用賣命地跑了啊!」之後,勇哥讓一位夜班同仁先下班,工作由我來接。其他早班人員陸續到達之後,其他夜班人員也陸續離開。

我工作的餐廳開24小時,所以工作人員要分成許多班來輪。我一如往常地開始早班的工作,擦拭桌椅、準備各種吃火鍋用的沾醬。餐廳的火鍋總共有十二種搭配的沾醬,所以這也是一個花功夫的準備過程。之後,我去拿早報。威尼斯人酒店的複合區很大。因此,從餐廳走到取報紙的地方也要二十多分鐘,那設立在給工作人員休息的地下室。每一次拿報紙,因為報紙數量很多,我都需要用推車來搬,各種報章雜誌加起來大約有八十份。也如往常地,我邊推推車,邊翻報紙來瀏覽。翻到東方報,我看到一篇報導關於從澳門去臺灣留學的報導。經過今早重返校園的想法閃過腦海,臺灣兩個字又好像再一次突如其來地在我眼前閃爍。其實,大學畢業時,我也期待能夠到臺灣讀碩士學位,但當時我家庭面臨經濟上的困境,我必須選擇到澳門工作來分擔家庭的經濟壓力。

臺灣兩個字在我將報紙推回餐廳的路上,一直在我腦海裡時隱時現。回到餐廳也快中午11點了,我邊整理報紙邊看電視,新聞播報說許多民眾打電話到氣象局投訴,因為遲遲不發布颱風警報,有些人甚至還到氣象局要負責人下台。

午餐,餐廳很是忙碌,用餐時間客人絡繹不絕,直到我下班時間,下午三點才停止。我又過了一個漫長而疲憊的工作天。回到租屋處,我馬上倒頭就睡了,直到晚上七點才醒過來。接著就是起床跟吃飯。我邊吃飯邊瀏覽FB,又看到臺灣政府提供的留學獎學金資訊。就像命中註定一樣,臺灣兩個字又再次於眼前出現,而且這次還增加了獎學金一詞。進修碩士學位的想法又再次出現。它就這樣不斷跳躍,那個在澳門的颱風,它趁機點燃我心中無數對於重返校園的渴望。

那天之後我決定一邊上班,一邊準備申請臺灣國立大學的獎學金和入學資料。我也打電話回家,詢問父母的意見。很開心地,父母也很支持我。我父母說,家裡當下的狀況也穩定了,我就去做自己想做的事。

經過幾個月追踪申請文件和面談,最後,我也申請到了臺灣教育部的獎學金。重返校園的夢已成真。目前,我正在國立臺灣大學公共事務研究所就讀碩士學位。

想到那個在澳門颱風天與我身上發生的事情,我覺得那是命運,或一種特地為我安排的注定。如果那天我能放颱風假,在家裡睡大頭覺,我就不會在雨中看到澳門大學,我也不會讀到報紙上關於到臺灣留學的相關報導,我也不會在FB上看到臺灣政府的獎學金訊息。然而,若結果真是那樣,我自問,目前的我將會在何處、從事何事呢?

 

出國工作者的心聲

越南是東南亞區域出國工作人口名列前茅的國家。根據越南勞動力出口協會(VAMAS)的資料,2017年有多達134,751人出國工作,相當於2016年的106.7%。其中,到臺灣工作的人數居冠。到2017年11月底,在臺灣工作的越南籍勞工總人數為206,184人。其次為日本、韓國、阿拉伯、馬來西亞等就業市場。澳門不被列入越南勞動力出口人數最高的市場,據澳門勞動總署的資料,截至2018年3月底,在澳門工作的越南籍工作者人數為15,161人。

其實,出國工作是個不得已的選擇。多數出國工作的人必須接受遠離家人,那是因為他們想要依靠自己的雙手,和正直的熱血青春來和家人分擔經濟壓力,讓家人有更好的生活品質。他們,可能是孝順的孩子們,也有可能是最願意為家庭付出的母親、父親們,於是選擇犧牲,離開家人數個年頭。

根據臺灣的一項研究報告,出國工作的負面結果之一是,在父親或母親其中一人出國工作的家庭中出生的孩子,將缺少父母親的疼愛。這對孩子的成長過程會有影響。大部份出國工作的人口來自農村地區,學歷不高,若不選擇出國,他們也很難在越南找到工作。或者,能夠在越南較大的城市找到工作,以微薄的薪資在大都市辛苦生活,他們也很難讓孩子上學和奉養年邁的父母。

他們拋開試煉,離開家鄉,但有時候希望也不如期望。對於一個美好未來的希望,通常從仲介費那一關就被潑了冷水。很多工作市場如臺灣、日本、韓國、澳門等,都要求出國工作者透過仲介公司來應徵,而不是由資方直接招募。而仲介費的金額通常也不低,例如目前到臺灣工作的仲介費已經是八千萬越南盾,而我當初去澳門工作的仲介費是三千萬越南盾,目前已上漲到五千萬越南盾。對於在農村地區生活的人,每天的工作只能賺三萬至五萬越南盾,那他們怎麼有能力支付如此昂貴的仲介費。因此,他們要出售土地、去跟親人借錢、或甚至向「角頭們」借貸。

有人指責他們沒有錢還出國工作幹啥?是呀,正是這樣啊,正因為他們貧困,政府的政策有許多限制,所以他們只能孤注一擲,期望能夠改善家庭環境。當然也有人只是為了讓自己多賺一點錢,但大多數人是為了讓家裡擺脫貧窮。越南農村的貧窮人口比率其實不低,根據亞洲開發銀行在2015年的統計,越南的貧窮人口比率是7%,且他們大多數居住在農村地區。亞洲新聞台在2017年一篇報導也指出,很多在農村地區的老年人要到河內及胡志明市謀生,他們得居住在狹窄的出租房,而生病時也無人照料。

為了幫助家庭和自己能夠脫離貧窮,這些出國工作者接受冒險辛勞。也正因為昂貴的仲介費和接收國的仲介政策,讓這些離鄉人得面對一層層難關。因為合約結束之後,他們還是還不了仲介費,也因此他們得逃跑去尋找其他工作,從此過著幾乎與世隔絕又驚慌的生活。出國工作者的一個無盡的惡性循環。

在歐盟關於移居勞動者的指示中,有明確規定關於移居勞動者的工作權,其中絕對禁止收取仲介費或透過仲介僱用工作者。據我所知,臺灣正邁向歐盟的目標,取消仲介政策。我很希望在不遠的未來,這件事會成真。曾經也是辛勞人的我,為了幫助面臨危難的家庭經濟而在國外找工作,想跟正在看這篇文章的朋友們,以及預計會在另一個國家找工作的朋友們說,「你們可能不是民族英雄,但你們是家庭的英雄,如果你們有夢,請絕對不要放棄」。


評語|Nguyễn Thư Đình 阮舒婷

一位越南大學生在澳門工作,在澳門時他發現可申請來台灣的獎學金,於是他決定來台灣就學了。 在故事裡,作者分析一些越南人出國打工的原因與優缺點,絕大多數都是來自鄉下、家庭經濟不好,他們必須離開家鄉工作是逼不得已的。但相對的,卻缺少了親情等。最後,作者還以曾經是在異鄉工作者,勉勵出國打工的朋友們。這篇文章讓我們看到在不同國家的工作者。此外,作者以樂觀的角度來看待移民的處境,因為他是一位親身經歷的過來人。


評語|Nguyễn Thị Hà An 阮荷安

篇名:”如果那天放了颱風假?";形式:自傳式散文。文辭流利。在眾多留學生的參賽文章中,其內容最有激勵。作者先去澳門當餐廳勞工,然後因工作環境而想向上繼續學業,偶然機會得知台灣獎學金,所以申請然後來台念碩士。在眾多歌頌台灣美好的留學生文章,這篇的積極意義和構思最為突出,值得宣揚。其他留學生的參賽文,大多數文筆較好,但內容無新義,這篇的故事比較激勵人心。

發表迴響

你的電子郵件位址並不會被公開。 必要欄位標記為 *