Nếu hôm đó được nghỉ làm tránh bão?

 2018 Sơ tuyển 越南文初選 

📜 Nếu hôm đó được nghỉ làm tránh bão?

👤 Diệc Vĩ Lâm 曾偉林

 

“Là La La La…” tiếng chuông điện thoại reo liên tục, mình quơ lấy nó định tắt như mọi khi thì nhận ra không phải chuông báo thức mà là điện thoại từ công ty gọi tới.

“Alo, Lâm hả? Sáng nay bão cấp 8 có nguy cơ đổ bộ vào Macau, ca sáng sẽ được nghỉ nha.”

Mình nghe hai từ “được nghỉ” là vui mừng mà nói như reo: “Vâng, vâng, cám ơn anh Dũng”. Anh Dũng là phó giám đốc phụ trách quản lý chung ở nhà hàng mình làm. Bình thường mình đặt báo thức để thức dậy lúc 5 giờ chuẩn bị cho đi làm ca sáng. Sau cuộc gọi của anh Dũng, mình nhìn màn hình điện thoại thì thấy chỉ mới 4 giờ sáng, mừng thầm trong bụng, làm ở Macau hơn 2 năm và đây là lần đầu tiên được nghỉ vì bão. Mình chọn chế độ tắt báo thức để tha hồ ngủ bù lại cho những ngày tăng ca thiếu ngủ triền miên của mình.

Chập chờn trong giấc ngủ mộng mị, ngoài trời mưa gió cứ gào rít từng cơn, điện thoại lại reo lần nữa, mình lơ mơ nhớ là đã tắt báo thức rồi mà sao chuông lại cứ réo liên hồi thế kia. Quờ quạng chộp lấy điện thoại, “Lâm hả, Cục khí tượng Macau chưa phát thông báo bão cấp 8, vậy nên giờ em phải lên thay ca để ca tối được đi về. Mau đón xe đến công ty, hôm nay sẽ không cần quẹt thẻ lên ca như mọi hôm mà cứ lên thẳng chỗ làm ký tên điểm danh là được.”

Mình nghe được đến đây là tự nhiên tỉnh hẳn. Rốt cuộc, sau hơn 2 năm làm việc ở Macau thì vẫn “một ngày như mọi ngày”. Giấc mơ ngủ nướng vì được nghỉ bão đã không thành. Đồng hồ tích tắc gõ nhịp và đã là 6 giờ hai mươi phút trong khi ca sáng của mình bắt đầu lúc 7 giờ. Công ty mình có tuyến xe buýt riêng cho nhân viên và ca sáng có hai giờ xe chạy là 5 giờ 50 phút và 6 giờ 35 phút, và thế là mình phải vắt giò lên cổ mà chạy, có lẽ bữa đó hình như mình chỉ kịp rửa mặt mà không đánh răng. Bước ra tới cửa thì gió thổi tốc vào mặt, gần như gió muốn thổi bay mình đi. Mình nhìn những tán cây quằn mình trong gió mà thoáng chút rùng mình. Sau đó, mình phải chạy đi trong mưa và gió bão. Ngẫm nghĩ mà chạnh lòng, sau hơn 2 năm làm việc ở Macau, không những không được nghỉ bão như tưởng tượng của mình cách đây vài tiếng mà giờ còn phải chạy đi làm trong mưa bão, lần đầu tiên chạy trong mưa bão của mình ở Macau. Và cũng may là mình tới kịp bến xe, khi ngồi xuống ghế thì mình cảm nhận như mình vừa mới được vớt từ dưới biển lên. Người mình ướt sũng từ đầu đến chân. Mình nhìn xung quanh thì cũng nhận ra có vài người giống mình, nhưng hôm nay có lẽ xe trống chỗ hơn bình thường.

Chỗ mình ở trọ là khu Centro và để đến chỗ làm của mình là khách sạn Venetian thì phải băng qua cầu nối giữa hai bán đảo. Mỗi khi có bão từ cấp 8 trở lên là cầu sẽ bị đóng. Vì chính phủ chưa đưa ra thông báo bão cấp 8 nên xe vẫn có thể băng băng chạy qua cầu như mọi ngày, nhưng rõ ràng là lúc đó trên cầu rất trống vắng. Mình đang định chớp mắt một lúc thì giật mình với một tiếng “rầm” như trời giáng. Tiếng sét thật kinh khủng! Giật mình mở mắt ra thì thấy tia chớp sáng loé và thế là mình cũng hết dám ngủ. Ngó ra ngoài đường, mình tự hỏi không hiểu sao xe buýt lại đang không chạy tuyến đường như mọi ngày mà đang chạy qua một con đường khác. Mình nhìn qua cửa sổ nhoè nước mưa thì thấy biển hiệu đề bốn chữ “Đại học Macau” mờ mờ ảo ảo hiện lên trong màn mưa dữ dội. Lúc đó, mình ngẫm nghĩ, thời gian trôi nhanh quá, thế là mình cũng tốt nghiệp đại học hơn 2 năm rồi. Và đột nhiên mình loé lên suy nghĩ, nếu giờ mình quay trở lại trường lớp để học cao học, có thể là học ngay ở Đại học Macau này thì sẽ như thế nào? Có quá xa vời với hoàn cảnh của mình hiện tại không?

Đang miên man nghĩ suy thì xe đến công ty lúc nào mà mình không hay. Sau đó, mình lại tiếp tục vắt giò lên cổ mà chạy đến tầng hầm lấy đồng phục, thay đồ và lên nhà hàng. Mình lên tới nhà hàng thì thấy anh Dũng đã chờ sẵn mình ở đó và ảnh nói: “Em là người tới sớm nhất đấy, mấy người ca sáng khác còn chưa tới”. Mình nghĩ thầm: “Biết vậy lúc nãy không cần phải chạy thục mạng làm gì”. Anh Dũng sau đó cho một người ca tối tan ca khi đã có mình đến thay ca. Khi mấy nhân viên ca sáng khác lần lượt đến thì những nhân viên ca tối khác còn lại cũng được ra về.

Nhà hàng mình mở cửa 24/24 nên nhân viên phải luân phiên các ca khác nhau. Mình bắt đầu công việc ca sáng như bình thường, lau dọn lại bàn ghế, chuẩn bị các loại nước chấm cho món lẩu. Món lẩu ở nhà hàng mình có đến 12 loại nước chấm khác nhau nên đây cũng là một công việc cần chuẩn bị với nhiều công đoạn. Sau đó, mình đi lấy báo buổi sáng. Khu phức hợp nhà hàng khách sạn Venetian rất rộng. Do vậy, từ chỗ nhà hàng mình đi đến chỗ lấy báo thì cũng phải mất tới hơn 20 phút đi bộ bởi vì nơi lấy báo nằm ở dưới tầng hầm dành cho nhân viên. Và mỗi lần lấy báo, mình cần phải dùng xe đẩy để chở vì số lượng báo khá lớn, khoảng 80 tờ báo các loại. Như thường lệ, mình vừa đẩy xe chở báo vừa lật một vài trang xem qua. Khi lật đến tờ báo Đông Phương thì mình thấy bài viết nói về nhiều học sinh Macau sang Đài Loan du học. Hai chữ Đài Loan như lần nữa đập vào mắt mình sau thoáng chút suy nghĩ về chuyện đi học sáng nay. Thật ra, lúc mới tốt nghiệp đại học, mình cũng có mong cầu sẽ sang Đài Loan học thạc sỹ, nhưng lúc đó gia đình mình lâm vào khó khăn về kinh tế nên mình đành phải lựa chọn sang Macau làm việc để phụ giúp gia đình.

Hai chữ Đài Loan cứ ẩn hiện trong đầu mình suốt chặng đường mang báo về đến nhà hàng. Khi về đến nhà hàng thì đã gần 11 giờ trưa, mình vừa xếp báo vừa xem tivi thì thấy bản tin thời sự nói rằng có rất nhiều người dân gọi điện thoại khiếu nại Cục khí tượng Macau khi đã không phát thông báo bão cấp 8, thậm chí một số người còn lên tận nơi đòi lãnh đạo phải từ chức.

Bữa trưa ở nhà hàng thì thực sự rất là bận rộn, khách tới nườm nượp suốt giờ ăn trưa cho đến tận khi mình tan ca lúc ba giờ chiều. Mình đã có một ngày làm việc dài và mệt mỏi. Về đến nhà trọ, mình liền nằm xuống ngủ một giấc đến tận bảy giờ tối. Sau đó, thức dậy và ăn cơm. Mình vừa lướt qua Facebook vừa ăn cơm thì lại đọc được thông báo về học bổng chính phủ Đài Loan. Như một định mệnh, hai chữ Đài Loan lại đập vào mắt mình một lần nữa và lần này lại có thêm hai chữ học bổng. Ý nghĩ thôi thúc về việc đi học thạc sỹ lại nảy sinh trong đầu. Và nó cứ tiếp tục nhảy múa, khơi lên bao niềm khát vọng của mình về chuyện được đi học trở lại suốt buổi tối ngày mưa bão hôm đó ở Macau.

Sau hôm đó, mình quyết định vừa đi làm sẽ vừa chuẩn bị hồ sơ xin học bổng và xét tuyển nhập học ở trường Đại học Quốc Gia Đài Loan. Mình cũng gọi về, hỏi ý kiến ba mẹ. Và rất vui là ba mẹ cũng rất ủng hộ mình. Ba mẹ mình nói rằng hiện giờ nhà mình cũng đã ổn và mình cứ làm những gì mình muốn.

Sau mấy tháng đeo đuổi hồ sơ giấy tờ và phỏng vấn. Cuối cùng, mình cũng xin được học bổng của Bộ Giáo Dục Đài Loan. Giấc mơ được đi học trở lại, được đi du học Đài Loan đã thành sự thật. Hiện tại, mình đang theo học chương trình thạc sỹ Chính sách công (Public Affairs) tại trường Đại học Quốc Gia Đài Loan.

Khi nhớ lại những điều đã xảy ra với mình trong ngày mưa bão hôm đó ở Macau, mình thấy như một định mệnh hay một sự sắp đặt riêng cho mình. Nếu hôm đó mình được nghỉ bão và ở nhà ngủ, mình sẽ không nhìn thấy trường Đại học Macau trong màn mưa, mình cũng sẽ không đọc được bản tin trên tờ báo về du học Đài Loan, và mình cũng có thể không lướt thấy tin giới thiệu học bổng chính phủ Đài Loan trên Facebook. Và nếu quả thực như vậy, mình tự hỏi, mình sẽ đang làm gì hiện tại nhỉ?

Nỗi niềm của người xuất khẩu lao động

Việt Nam là một trong những quốc gia có số người xuất khẩu lao động nằm trong nhóm cao ở Đông Nam Á. Theo Hiệp hội Xuất khẩu lao động Việt Nam (VAMAS), trong năm 2017 có đến 134.751 lao động đi làm việc ở nước ngoài, bằng 106,7% so với tổng số lao động đi xuất khẩu trong năm 2016. Trong đó, số người được đưa đi làm ở Đài Loan là cao nhất. Tính đến cuối tháng 11/2017, tổng số lao động Việt Nam đang làm việc tại Đài Loan là 206.184 người. Tiếp theo sau đó là thị trường Nhật, Hàn Quốc, Ả Rập Xê Út, Malaysia… Thị trường Macau không nằm trong những thị trường có số lao động Việt Nam cao nhất, theo số liệu của Tổng cục Lao Động Macao (The Labour Affairs Bureau of The Macao Special Administrative Region), tính đến cuối tháng 3/2018, số người Việt Nam làm việc tại Macao là 15.161 người.

Đi xuất khẩu lao động ở nước ngoài thật ra là một sự lựa chọn chẳng đặng đừng. Đa số những người xuất khẩu lao động phải chấp nhận rời xa gia đình là vì họ muốn dựa vào đôi tay và sức trẻ đang có của mình để phần nào có thể giúp đỡ gia đình nghèo khó của mình có được một cuộc sống tốt hơn. Họ có thể là những người con hiếu thảo, hoặc cũng có thể là những người mẹ, người cha thương yêu gia đình mình nhất mà hy sinh rời xa gia đình trong vài năm.

Theo một nghiên cứu ở Đài Loan, một trong những hậu quả tiêu cực của việc xuất khẩu lao động là những đứa con sinh ra trong gia đình có cha hoặc mẹ đi xuất khẩu lao động sẽ thiếu mất đi tình thương của cha mẹ. Và điều này có thể tác động đến quá trình trưởng thành của những đứa trẻ đó. Đa số những người đi xuất khẩu lao động được sinh ra ở vùng nông thôn, trình độ học vấn không cao, nếu họ không lựa chọn ra đi, thì họ cũng không dễ dàng xin được việc làm ở Việt Nam. Hoặc giả dụ như họ xin được việc làm ở các thành phố lớn, thì với số tiền lương ít ỏi và đời sống chật vật ở nơi các thành phố lớn đó, họ cũng khó mà cho con cái ăn học và phụng dưỡng cha mẹ già.

Họ đã không ngại thử thách để ra đi, nhưng đôi khi niềm hy vọng cũng không như mong đợi. Niềm hy vọng về một ngày mai tốt đẹp hơn thường bị dội ngay gáo nước lạnh ngay từ khâu chi phí môi giới. Nhiều thị trường như Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Macau… đều bắt buộc người lao động phải thông qua môi giới để được tuyển dụng chứ không được phép trực tiếp tuyển dụng. Và chi phí môi giới thì thường không bao giờ rẻ, lấy ví dụ như phí môi giới đi làm ở Đài Loan hiện nay đã là 80 triệu đồng, còn Macau lúc mình làm thông qua dịch vụ là 30 triệu đồng thì bây giờ đã là 50 triệu đồng. Đối với những người sống ở nông thôn, mỗi ngày chỉ có thể kiếm được khoảng 30 nghìn đến 50 nghìn đồng thì làm sao họ đủ khả năng chi trả số tiền môi giới cao chót vót như vậy. Thế là, họ đã phải bán đất, đi vay mượn người thân hoặc thậm chí vay mượn từ các “tay giang hồ”.

Có nhiều người chỉ trích họ là tại sao không có tiền lại còn đi xuất khẩu lao động? Vâng, đúng vậy đấy, chính vì họ nghèo khó, chính sách của chính phủ rất hạn chế, nên họ đã phải liều mình để mong muốn cải thiện cuộc sống gia đình. Đương nhiên có người vì muốn kiếm được nhiều tiền cho bản thân, nhưng phần đông là họ muốn giúp gia đình thoát nghèo. Tỷ lệ người nghèo ở nông thôn Việt Nam không hề thấp, theo thống kê 2015 của Ngân hàng ADB (Asian Development Bank) thì tỷ lệ nghèo đói ở Việt Nam là 7% và đa số họ sống ở vùng nông thôn. Trong một bài báo của Channel NewsAsia vào năm 2017 thì đã nêu lên vấn đề là đang có rất nhiều người già ở vùng nông thôn phải lên Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh để mưu sinh, họ phải sống lây lất trong những căn phòng trọ chật chội và lúc lâm bệnh thì không ai chăm sóc.

Vì mong muốn giúp gia đình và bản thân thoát nghèo nên những người xuất khẩu lao động đã chấp nhận mạo hiểm, chấp nhận bươn chải. Và chính chi phí môi giới cao ngất ngưỡng và chính sách môi giới ở nước nhận xuất khẩu lao động đã khiến cho những người con xa xứ này bước từ lận đận này sang lận đận khác. Vì sau khi kết thúc hợp đồng họ vẫn không đủ tiền trả phí môi giới, nên họ đã phải bỏ trốn để kiếm việc làm và từ đó họ phải sống một cuộc sống nơm nớp lo sợ và ngại tiếp xúc. Một cái vòng lẩn quẩn của người lao động xuất khẩu.

Trong chỉ thị (Directive) của Liên Minh Châu Âu về Lao động nhập cư (Migrant worker) có quy định rõ ràng về Quyền công việc (Employment Rights) của lao động nhập cư, trong đó cấm tuyệt đối việc thu phí môi giới hoặc thông qua môi giới để thuê lao động. Theo mình được biết thì Đài Loan đang có ý định tiến tới bãi bỏ chính sách môi giới giống như Liên Minh Châu Âu. Mình rất hy vọng trong một ngày không xa điều này sẽ thành hiện thực. Cũng từng là một người bươn chải, tìm kiếm việc làm nơi xứ người để giúp đỡ kinh tế gia đình trong hoàn cảnh khó khăn, mình muốn nhắn gửi các bạn đang đọc bài viết này và có dự định tìm kiếm một công việc ở một quốc gia khác như mình trước đây, đó là “Các bạn có thể không phải là anh hùng của dân tộc, nhưng các bạn là anh hùng của gia đình, nếu các bạn có ước mơ, xin đừng từ bỏ”.


📝 Lời bình của Ban giám khảo 評語|Nguyễn Thư Đình 阮舒婷

一位越南大學生在澳門工作,在澳門時他發現可申請來台灣的獎學金,於是他決定來台灣就學了。 在故事裡,作者分析一些越南人出國打工的原因與優缺點,絕大多數都是來自鄉下、家庭經濟不好,他們必須離開家鄉工作是逼不得已的。但相對的,卻缺少了親情等。最後,作者還以曾經是在異鄉工作者,勉勵出國打工的朋友們。這篇文章讓我們看到在不同國家的工作者。此外,作者以樂觀的角度來看待移民的處境,因為他是一位親身經歷的過來人。

 

📝 Lời bình của Ban giám khảo 評語Nguyễn Thị Hà An 阮荷安

Hình thức: tự truyện tản văn, hành văn lưu loát. Trong số các bài dự thi về đề tài lưu học sinh, bài này có tác dụng tích cực nhất. Tác giả đi Macao xuất khẩu lao động, sau đó nhân 1 ngày mưa bão đáng lẽ được nghỉ nhưng vẫn phải đội bão đi làm, nhân đó nhìn thấy 1 tờ báo đăng về học bổng Đài Loan, bèn quyết tâm xin học bổng đi học tiếp. Câu chuyện nội dung phong phú, có tác dụng tích cực hướng con người không ngừng phấn đấu nhìn về phía trước.

篇名:”如果那天放了颱風假?";形式:自傳式散文。文辭流利。在眾多留學生的參賽文章中,其內容最有激勵。作者先去澳門當餐廳勞工,然後因工作環境而想向上繼續學業,偶然機會得知台灣獎學金,所以申請然後來台念碩士。在眾多歌頌台灣美好的留學生文章,這篇的積極意義和構思最為突出,值得宣揚。其他留學生的參賽文,大多數文筆較好,但內容無新義,這篇的故事比較激勵人心。

發表迴響

你的電子郵件位址並不會被公開。 必要欄位標記為 *