Sao con không nói cần Má?

🇻🇳 2019 Sơ tuyển 越南文初選 🇻🇳

📜 Sao con không nói cần Má?
👤 Nguyễn Vũ Tường Vy

Mỗi lần nhìn Dì Hai với Ngoại Năm, tôi thấy hai người giống nhau như đúc. Nhưng tính cách thì ngược nhau hoàn toàn: Người lúc nào cũng cười cười, người thì im lặng mà lạnh lùng dữ lắm. Chắc tại vậy nên ít nói chuyện với nhau.
Hồi còn nhỏ, lần nào về quê cũng nghe Ngoại dặn: “Rảnh thì tạt qua thăm Ngoại Năm nha con. Suốt ngày cứ nghĩ ngợi chuyện đâu đâu rồi buồn rầu.” Mà tôi có thấy Ngoại Năm buồn chi đâu, lúc nào cũng cười hì hì. Ngoại Năm là con riêng của ông cố nên Ngoại tôi kể, ngày xưa Ngoại Năm rụt rè với nhát lắm, chẳng dám ra xóm vì sợ người ta đàm tiếu. Số Ngoại Năm cực từ nhỏ. Ngoại còn có tài làm bánh rất giỏi. Hễ tôi qua chơi thì kiểu gì cũng được ăn mấy cái bánh khọt giòn rụm, thơm lừng, ngon tới phát mê.
Ngoại Năm hiền vậy nhưng ngoại với Dì Hai – con gái đầu của ngoại – lại xa cách lắm. Mẹ kể tại Dì Hai vốn không sống với ngoại từ nhỏ. Những năm 70, ba Dì Hai một mực đòi bỏ xứ lên Sài Gòn nhưng Ngoại Năm cản lại. Cuối cùng ổng vẫn bỏ đi, còn lén bế Dì Hai theo luôn. Lúc đó Dì Hai mới 6 tuổi. Ngoại Năm thương và nhớ con, mấy bận nhờ người đánh xe lên Sài Gòn kiếm mà không thấy. Cứ có ai đi ra đi vào, ngoại cũng nhờ hỏi thăm tin tức. Biền biệt mấy năm trời, ông cố xót con gái còn trẻ nên gả cho ông Định xóm trên. Cuộc đời Ngoại Năm như rẽ sang một chương khác.
Những tưởng hai mẹ con sẽ không bao giờ gặp lại, nhưng sự đời đâu ai ngờ. Mười mấy năm sau, trước cửa nhà Ngoại Năm xuất hiện một cô gái lạ. Tóc buộc cao, hai mắt tròn xoe, độ 17, 18 tuổi.
– Cô kiếm ai đây?
– Má… Má ơi!
Cô gái ấy mếu máo rồi oà khóc. Ngoại Năm nhìn kỹ lại. Trời ơi cái tướng, cái mặt này thì đúng là con gái ngoại rồi. Hai mẹ con ôm nhau mừng mừng tủi tủi.
– Má ơi con thèm bánh…
Chưa nói dứt câu, Dì Hai đã thấy ông Định dắt Cậu Ba từ nhà sau đi lên. Bao nhiêu sự mừng rỡ của dì bỗng chốc chảy ngược vào trong. Nụ cười, những giọt nước mắt trùng phùng đều tắt ngấm. Bữa cơm hôm ấy Dì Hai ngồi thu lu một góc nhà. Dì chỉ kể ba dì bệnh nên mất rồi, kêu dì về tìm má. Ngoại Năm có hỏi thêm mấy câu nữa nhưng dì toàn ậm ờ cho qua, lâu lâu lại lén nhìn ông Định với Cậu Ba.
Có Dì Hai về Ngoại Năm vui hơn thấy rõ. Nhưng Cậu Ba lại không vui. Lúc đó cậu mới 12 tuổi, chưa hiểu chuyện nên hay hoạnh hoẹ với chị. Ví như chuyện Ngoại Năm hay làm bánh cho Dì Hai ăn, lần nào cũng bị cậu phá: Hôm thì đá đổ tô bột, hôm thì bẻ vụn hết bánh,…Cậu Ba còn hay nói năng cộc lốc, đành hanh với Dì Hai. Dì Hai biết thân biết phận vậy nên cũng không dám đụng đến ai, cái gì cũng tự làm cho đỡ rối chuyện. Ngay cả má mình, dì cũng chẳng dám nhờ vả.
Có lần, Cậu Ba chơi xấu lấy mực quệt lên áo Dì Hai – cái áo Dì Hai đã phải dành dụm mấy tháng trời để mua chuẩn bị cho hội diễn văn nghệ ở trường – rồi còn nói giọng thách thức:
– Suốt ngày ăn đồ của má tui coi chừng béo phì đó, đi giặt áo đi!
Lần này Dì Hai giận quá, sẵn cầm cây chổi ở góc nhà đánh Cậu Ba. Bao dồn nén Dì Hai như trút hết vào cây chổi mà quất thật mạnh. Vậy là Cậu Ba khóc ré lên. Nghe động, Ngoại Năm lật đật chạy lên. Thấy cảnh tượng, Ngoại Năm giựt cây chổi, rồi vung tay tát Dì Hai.
Dì Hai nhìn má trân trân. Dì rưng rưng nhưng nhất quyết không rơi lấy một giọt nước mắt. Dì hi vọng lần này má sẽ về phe dì. Nhưng Ngoại Năm không làm gì cả mà còn tát Dì. Ngoại kêu Cậu Ba ra ngoài, rồi lẳng lặng thu dọn, không nói lấy một lời.
– Cái áo đó má giặt cho. Sao con đánh em hả bé Hai?
– Thằng Ba nó sai rõ ràng mà. Sao má không la nó? Má có biết con thích cái áo đó lắm không ?
– Con lớn rồi, chấp nó làm chi…
Dì Hai giật phăng lại cái áo:
– Con không cần má làm gì hết! Mốt má cũng không cần đổ bánh nữa đâu. Thằng Ba thấy nó lại phá nữa. Con mệt lắm!
Từ vụ đó, Dì Hai cứ về nhà là đóng cửa im ỉm, không nói với ai câu gì.
Về nhà chưa tới nửa năm, Dì Hai quyết định theo bạn xuất khẩu lao động ở bên Đài Loan. Con gái sắp đi làm ăn xa mà hai mẹ con không nói được câu nào. Đêm trước ngày đi, Ngoại Năm mới đưa cho Dì Hai một hộp nhung đỏ:
– Cái này má cho riêng, con cầm đi. Đó giờ má chưa cho con được cái gì.
Dì Hai suy nghĩ thế nào không biết, đẩy chiếc hộp về phía má:
– Thôi, má để đó mà dành cho thằng Ba. Con có đủ rồi, con không cần nữa đâu.
Mặt Ngoại Năm buồn thiu.
Về sau, cứ vài năm Dì Hai mới về thăm nhà một lần. Dì Hai về đã ít, cuộc nói chuyện của hai mẹ con cũng chả kéo dài bao lâu.
– Bé Hai ăn gì không con? – Bé Hai, con để đó má làm cho gọn.
– Không cần đâu má. Với con lớn rồi, má cứ gọi bé bé người ta nghe được người ta cười cho.
Khung cảnh đó theo Ngoại Năm và Dì Hai tới tận nhiều năm về sau. Ngoại Năm mất vào cái lúc không ai ngờ nhất. Dì Hai ở Đài cũng không kịp về nhìn mặt ngoại lần cuối.
Hôm mai táng xong, ông Định gọi Dì Hai vào nói chuyện. Ổng đưa ra cái hộp nhung đỏ:
– Cái này bà Năm dặn tao đưa cho mày. Hồi đó tao nhớ bả cho mày rồi, sao còn đây hả bé Hai?
– Con không cần lắm. Định để má cho thằng Ba.
– Cái gì mày cũng kêu không cần! Mày có biết bà Năm thương mày, lo cho mày lắm không bé Hai? Cái hộp này là tiền để dành cả đời của bả đó! Bả lúc nào cũng nói có lỗi với mày, muốn ở với mày để bù đắp cho mày. Mày không cần bả, nhưng bả vẫn thương mày.
Dì Hai cười buồn:
– Má có thằng Ba với dượng nữa mà. Thêm con nữa làm chi mệt lắm!
Giọng ông Định nghẹn nghẹn:
– Tao biết tại sao hồi đó mày bỏ lên Sài Gòn, bà Tư bả kể tao hết rồi. Mày giận bả không bênh mày chứ gì? Bả biết tao thương thằng Ba, bả lại nể tao mới không dám la nó. Thêm nữa, thằng Ba sức khoẻ yếu từ nhỏ. Cái chứng hen suyễn bẩm sinh của nó ai mà biết khi nào sẽ tới. Cùng là con, đứa nào bả chả xót…
Dì Hai không biết Cậu Ba có bệnh. Thời gian Dì ở nhà không lâu, cũng ít khi về thăm. Mấy lần có mặt Dì Cậu Ba khoẻ lắm. Ngoại Năm không nói ra sợ Dì lo.
– Thôi mày giữ cái hộp nữ trang này đi, hình như có thơ của má mày trong đó nữa.
Nguyên đêm, Dì Hai ra chỗ Ngoại Năm hay ngồi nướng bánh khóc rấm rứt. Giá mà Dì đọc lá thư này sớm hơn, thì chắc Dì đã kịp ở bên Ngoại Năm lúc gần đất xa trời. Giá mà Dì hiểu chuyện sớm hơn, thì Dì đã chẳng đi làm ăn xa nữa. Giờ thì Dì đã dư dả để mua cả trăm cái áo đẹp rồi, chỉ là không còn Ngoại Năm giặt cho Dì mỗi lúc áo bẩn nữa. Dì cầm mảnh giấy nhỏ trong tay, cứ lấy ra đọc đi đọc lại: “Sao con không bao giờ nói cần má? Tại má có chồng hả? Má luôn chờ con đến tìm má mà.”
Giờ nhớ lại, hồi nhỏ mỗi lần tôi qua chơi Ngoại Năm đều đổ bánh khọt cho ăn. Ăn xong tôi nằm trên chõng, ngoại vừa vuốt tóc vừa ca bài ru:
“Trời mưa bong bóng phập phồng
Mẹ đi lấy chồng con ở với ai?”
Đó là hồi tôi 7 – 8 tuổi.

📝 Lời bình của Ban giám khảo 評語|Nguyễn Văn Hùng 阮文雄

Với lối hành văn miền Nam và cách dùng chữ lưu loát, đối thoại mộc mạc, tác giả cuốn hút người đọc vào câu chuyện. Tuy vậy, nội dung câu chuyện chỉ mang tính gia đình, chưa đi vào đời sống của xã hội; đặc biệt hoàn cảnh của người lao động tha phương cầu thực, khó lan truyền!

📝 Lời bình của Ban giám khảo 評語|Nguyễn Thị Hà An 阮荷安

創造性:母女間的誤解導致心靈上的隔閡。內容結構:堆積矛盾推到高點,有張力。文學性:文辭流利,注重對話,有越難南部語言特色。渲染力:對母親從誤解到了結加惋惜、令人感動。

發佈留言